Lepkość oleju silnikowego: co znaczy 5W-30, 5W-40, 0W-20

Oznaczenie typu 5W-30 opisuje, jak olej płynie na zimno i jak gęsty jest w gorącym silniku. Wyjaśniamy liczby według normy SAE J300, ile mrozu wytrzyma olej, czy można mieszać lepkości i dlaczego norma producenta auta jest ważniejsza.

Co znaczą liczby w oznaczeniu lepkości

Oznaczenie typu 5W-30 to klasa lepkości według normy SAE J300. Litera W pochodzi od słowa winter, czyli zima. Liczba przed W opisuje olej na zimno. Norma sprawdza dwie rzeczy: czy rozrusznik obróci silnik (lepkość przy rozruchu) i czy pompa oleju zassie olej (lepkość przy pompowaniu). Im niższa liczba, tym w niższej temperaturze olej przechodzi te próby. Liczba po kresce opisuje olej gorący. Norma podaje dla niej zakres lepkości w 100°C i minimalną lepkość HTHS. HTHS to lepkość w 150°C przy bardzo dużym ścinaniu, czyli w warunkach jak w gorącym łożysku. Im wyższa druga liczba, tym gęstszy olej w gorącym silniku. [1][2][3][4][5][6][7]

Klasa	Rozruch na zimno (CCS)	Pompowanie (MRV)	Lepkość w 100°C	HTHS min.
0W	maks. 6200 mPa·s w -35°C	maks. 60 000 mPa·s w -40°C	min. 3,8 mm²/s	–
5W	maks. 6600 mPa·s w -30°C	maks. 60 000 mPa·s w -35°C	min. 3,8 mm²/s	–
10W	maks. 7000 mPa·s w -25°C	maks. 60 000 mPa·s w -30°C	min. 4,1 mm²/s	–
15W	maks. 7000 mPa·s w -20°C	maks. 60 000 mPa·s w -25°C	min. 5,6 mm²/s	–
16	–	–	6,1 mm²/s – poniżej 8,2 mm²/s	2,3 mPa·s
20	–	–	6,9 mm²/s (w wydaniach sprzed 2013 r.: 5,6) – poniżej 9,3 mm²/s	2,6 mPa·s
30	–	–	9,3 mm²/s – poniżej 12,5 mm²/s	2,9 mPa·s
40	–	–	12,5 mm²/s – poniżej 16,3 mm²/s	3,5 mPa·s dla 0W-40, 5W-40, 10W-40; 3,7 mPa·s dla 15W-40, 20W-40, 25W-40 i SAE 40 (w starszych wydaniach: 2,9 dla 0W/5W/10W-40)

Strony o poszczególnych lepkościach

Olej 0W-20 do jakiego auta Olej 0W-30 do jakiego auta Olej 0W-40 do jakiego auta Olej 5W-30 do jakiego auta Olej 5W-40 do jakiego auta Olej 10W-40 do jakiego auta Olej 5W-20 do jakiego auta

Ile mrozu wytrzyma 0W, 5W i 10W

Według tabeli SAE J300 olej 0W musi przejść próbę rozruchu w -35°C i próbę pompowania w -40°C. Dla 5W te temperatury to -30°C i -35°C, a dla 10W -25°C i -30°C. Każdy kolejny stopień to więc ok. 5°C mniej mrozu. To są temperatury z badań laboratoryjnych, a nie dokładna granica dla każdego auta. Stan akumulatora i rozrusznika też ma znaczenie. [1][2][3][4]

Mieszanie olejów o różnej lepkości

Najlepiej dolewać ten sam olej, który jest w silniku. Dlatego warto wozić ok. 1 litra tego oleju (radzi tak Auto Świat). Gdy go nie masz, dolej olej o tej samej lepkości i z tą samą normą producenta auta. Według Auto Świata mała dolewka oleju o trochę innej lepkości, np. odrobina 5W-40 do 10W-40, nie szkodzi. Interia pisze ostrożniej: mieszania olejów o różnej lepkości nie zaleca, a po awaryjnej dolewce radzi wymienić cały olej. Zawsze lepiej dolać inny olej niż jeździć ze zbyt małą ilością oleju. Liqui Moly przy swoich olejach też zaznacza, że najlepiej działają bez mieszania. [8][9][10]

Czy gęstszy olej pomoże staremu silnikowi, który bierze olej

Zdania są podzielone. Auto Świat pisze, że w zużytym silniku z większymi luzami gęstszy olej (np. 5W-40 zamiast 5W-30) może wyciszyć silnik i trochę go uszczelnić. To kupuje czas, ale nie naprawia silnika. Ten sam tekst ostrzega, że zmiana tylko pierwszej liczby (np. 15W-40 zamiast 10W-40) nic nie da, bo na gorąco lepkość się nie zmienia. Interia też pisze, że stare silniki z dużym przebiegiem często potrzebują gęstszego oleju. Ale ostrzega, że zbyt gęsty olej w nowoczesnym silniku wolniej dociera do części przy zimnym starcie. Gęstszy olej nie usunie przyczyny, np. zużytych pierścieni, uszczelniaczy zaworowych albo wycieku. Najpierw sprawdź wycieki i turbosprężarkę. W nowszych autach z normą typu VW 508 00 nie zmieniaj lepkości na własną rękę. [11][9][8][12]

Lato i zima w Polsce – czy zmieniać olej na sezon

Nie trzeba. Oleje z dwiema liczbami (np. 5W-30) to oleje wielosezonowe. Ekspert Fuchsa w AutoCentrum mówi, że nie trzeba ich wymieniać przed zimą, a 5W-30 i 5W-40 chronią silnik i latem, i zimą. Auto Świat podaje, że w polskim klimacie dobra lepkość zimowa to 5W. Pisze też, że w nowych silnikach lepkość dobiera się do silnika, a nie do klimatu. Interia dodaje, że polski klimat rzadko wymaga bardzo gęstego oleju. Gęstsze oleje bywają zalecane w gorących krajach. Jeśli olej jest stary, warto go wymienić przed mrozami. [13][14][9][15][4]

Lepkość to nie wszystko – liczy się norma

Dwa oleje 5W-30 mogą być zupełnie różne. Jeden ma aprobatę VW 504 00/507 00 i niski poziom popiołów do aut z filtrem DPF. Drugi ma klasę ACEA A5/B5 do Forda. Dlatego najpierw szukaj normy z instrukcji auta, a potem lepkości. Klasy ACEA różnią się też minimalną lepkością HTHS: A3/B4, C3 i C4 to min. 3,5 mPa·s, A5/B5, A7/B7 i C2 to min. 2,9, a C5 i C6 to 2,6–2,9. ACEA ostrzega, że oleje A5/B5 i A7/B7 nie nadają się do niektórych silników. [16][5][14][17][18]

Zobacz też: jaki olej do mojego auta · normy olejów · jak wybrać olej.

Najczęstsze pytania

Co jest ważniejsze: lepkość czy norma?

Norma producenta auta. Oleje 5W-30 do VW, Forda i Mercedesa to różne produkty. Najpierw sprawdź normę w instrukcji, potem lepkość.

Czy olej 0W jest lepszy zimą od 5W?

Według SAE J300 olej 0W przechodzi próbę rozruchu w -35°C, a 5W w -30°C. W polskim klimacie oba wystarczą w zdecydowanej większości dni. Liczy się to, co dopuszcza producent auta.

Czy w tabeli SAE są dokładne dane z normy?

Wartości pochodzą z przedruków normy SAE J300 (sama norma jest płatna). Tam, gdzie źródła podają różne liczby z różnych wydań normy, piszemy o tym w tabeli.

Źródła

Aktualizacja: 9 października 2026